De Nieuwe Krant

Bijzondere Betuwenaar

Bemmel - Steeds meer eenoudergezinnen(zonder vader), weinig mannelijke leerkrachten op basisscholen, emancipatie van de vrouw en het ontbreken van ‘rites of passage’ in onze samenleving. Factoren die ervoor zorgen dat jongens het moeilijk hebben. Of gedrag vertonen (‘de wereld draait om mij’) dat leidt tot een bankencrisis. Loek van der Lans (56), wonend in Bemmel, toont hoe het anders kan. Als ‘De Wildeman’ en als secretaris van de stichting KoningsHart (Bemmel/Nijmegen). ‘’Elke keer als ik met vaders en zonen de natuur (zoals de Bemmelse polder) intrek ervaar ik een thuiskomen. Een vader die een beetje stijfjes binnenkomt en aangeeft dat hij een beter contact met zijn kind wil, zie je een uurtje later samen met zijn zoon door het weiland rennen om hun afgeschoten pijl op te halen.”

Veel mannen hebben geleerd hun pijn te verdringen. Het is evenwel beter juist naar gevoelens te kunnen kijken. In de natuur gaat dat wat makkelijker Je hebt er niet veel meer nodig dan een vuurstaal, bijl of mes voor de juiste setting. Verhalen komen dan al snel naar boven. Iedere vader is immers ook een zoon.”

Pubertijdsrituelen

Loek heeft zelf een zoon van 14 en een dochter van 11. Hij gaf bijna 30 jaar les aan vmbo’s en in leerwerktrajecten. ‘’Veel jonge (zaken)mannen nemen geen verantwoording voor hun daden, zien zich als centrum van het universum. Hoe verander je dat? Loek wijst op de kracht van rituelen. “Helaas is er in onze cultuur geen georganiseerde setting voor de overgang van jongen tot man. Ik wil juist iets doen voor puberende jongens. In pubertijdsrituelen zit een enorme kracht. Door rituelen leren jongens wat van mannen verwacht wordt als het gaat om verantwoording nemen, seksualiteit, vrouwen, verslavingen en werk. Ook de aanwezige mannen hebben er baat bij.’’ 

In de Rites of Passage van de Wildeman staan drie dingen centraal: uitwisselen van verhalen, proeve van bekwaamheid en eren van de jongens door hun vaders. “Jongens die levenslessen horen beginnen te snappen wat mannen beweegt, zien dat er centrale thema’s zijn waar we allemaal tegenaan lopen.” 

“Als proeve van bekwaamheid laten we jongens bijvoorbeeld een nacht alleen in het bos verblijven met niets anders dan een zeiltje en slaapzak. Als een vader zegt dat hij altijd van zijn zoon zal houden ongeacht diens keuzes, krijgt de zoon een vrijbrief om zelf zijn leven te mogen leiden. Dat geeft zelfvertrouwen.”

Loek terugblikkend: “Ik kreeg als kind te veel ruimte. Kwam ik te laat voor het eten dan was er niemand die zei: je bent te laat. Niemand die meedacht of stuurde. Dat vind ik wel een gemis. Overigens was mijn vader een prima man, maar had weinig persoonlijke aandacht voor zijn kinderen. Zelfs op latere leeftijd was ik op zoek naar erkenning van andere mannen. Had mijn vader mij meer ‘gezien’, dan had ik met meer zelfvertrouwen mijn eigen koers gevaren.”

‘It takes a village to raise a child’

‘‘Ik heb gekeken hoe andere volken omgaan met de opvoeding van jongens en heb daaruit mijn rode draad gehaald. De Wildeman zegt met name te zijn beïnvloed door het Noord-Amerikaanse sjamanisme van de indianen. ‘’It takes a village to raise a child. Ofwel, er is een gemeenschap van mannen nodig om van jongens mannen te maken. Jongens moeten zich deel voelen van de gemeenschap. Wij laten jongens in het ongewisse over wat we van hen verwachten. Ze zoeken het zelf maar uit. Dan liggen vandalisme, criminaliteit en verslavingen op de loer.’’

Loek onderstreept het belang van het fysieke mannelijke contact. “Stoeien is zo belangrijk voor jongens. Ze leren dan spelenderwijs hun kracht op de juiste manier in te zetten en hun grenzen.’’ Dat is niet los te zien van het mentale vlak. Bij mannen die vertrouwd zijn met elkaar komt het ego op de tweede plaats. Het samen ergens voor staan is typisch voor de volwassen man. Jongens zien dat en volgen daarin moeiteloos.’’

Mannen-energie

Niet elke jongen groeit op met een vader. ‘‘Ik hoop dat er dan wel voldoende mannen-energie aanwezig is in de opvoeding. Ik pleit voor een vaste mentor. Want wat het is om een man te zijn, kun je alleen van een man leren. 

 

Toine Queens, verslaggever De Nieuwe Krant

Reportage d.d. 26 november 2014

In De Nieuwe Krant

Meer weten over initiaties? KLIK HIER